Trong nửa đầu tháng 06/2026, lĩnh vực công nghệ vũ trụ và địa không gian ghi nhận một số sự kiện đáng chú ý. VSGA tổng hợp ba nội dung nổi bật: công ty Phần Lan ICEYE công bố huy động thành công hơn 1 tỷ Euro để mở rộng chòm vệ tinh SAR thương mại; Hệ sinh thái Dữ liệu Copernicus phát hành bộ dữ liệu ảnh ban đêm Sentinel-2 từ chiến dịch chụp tháng 12/2025; và công nghệ LiDAR đếm photon được ghi nhận là bước tiến đáng kể trong quan trắc đại dương và đo độ sâu đáy biển ven bờ.
ICEYE huy động hơn 1 tỷ Euro mở rộng hệ thống vệ tinh SAR, nâng định giá lên 10,5 tỷ Euro
Ngày 09/06/2026, công ty Phần Lan ICEYE – nhà vận hành chòm vệ tinh SAR thương mại lớn nhất thế giới – công bố huy động thành công hơn 1 tỷ Euro vốn mới, nâng định giá công ty lên 10,5 tỷ Euro.
Nguồn vốn sẽ được dùng để mở rộng năng lực sản xuất vệ tinh và củng cố vị thế trong thị trường quốc phòng – tình báo. Nhà nước Phần Lan, thông qua Finnish Industry Investment và Solidium, là cổ đông quan trọng; ICEYE trở thành công ty công nghệ tăng trưởng thứ ba của Phần Lan vượt mốc định giá 10 tỷ Euro, sau Oura và Supercell.
Công nghệ vi vệ tinh SAR băng X và xu hướng tích hợp AI
ICEYE tiên phong mô hình vi vệ tinh SAR băng X giá rẻ, sản xuất hàng loạt, cho phép chụp ảnh radar độ phân giải tới 25 cm bất kể mây mù và ánh sáng. Các gói giải pháp gần đây của hãng cho thấy xu hướng tích hợp sâu AI: hợp đồng với Không quân Hoàng gia Hà Lan bao gồm bốn vệ tinh SAR độ phân giải 25 cm, trạm mặt đất nội địa và một trung tâm phân tích tình báo ảnh tự hành, vận hành bằng AI (AI-driven imagery intelligence hub).
Trước đó, tháng 12/2025, liên danh ICEYE – Rheinmetall đã giành hợp đồng gần 2 tỷ USD xây dựng mạng vệ tinh SAR cho quân đội Đức nhằm bảo vệ ‘Lữ đoàn Litva’ và sườn phía Đông NATO. Chuỗi sự kiện này phản ánh làn sóng đầu tư mạnh vào năng lực quan sát radar có chủ quyền (sovereign SAR) tại châu Âu, trong đó dữ liệu SAR kết hợp xử lý AI tại biên (edge) trở thành cấu phần chuẩn của các hệ thống ISR hiện đại.
Ý nghĩa với thị trường viễn thám và dữ liệu mở
Vòng gọi vốn kỷ lục của ICEYE xác nhận SAR thương mại kết hợp AI đã trở thành một trong những phân khúc tăng trưởng nổi bật của kinh tế vũ trụ. Đối với cộng đồng viễn thám, điều này đồng nghĩa nguồn cung ảnh SAR độ phân giải rất cao (dưới 0,5 m) ngày càng dồi dào, chu kỳ chụp lại ngắn, mở ra ứng dụng giám sát thiên tai, hàng hải và hạ tầng gần thời gian thực – đồng thời đặt ra câu hỏi về cân bằng giữa thị trường thương mại và dữ liệu mở (như NISAR, Sentinel-1).
Nguồn: ground.news
Copernicus công bố bộ dữ liệu ảnh quang học ban đêm vệ tinh Sentinel-2
Ngày 03/06/2026, Hệ sinh thái Dữ liệu Copernicus (Copernicus Data Space Ecosystem) công bố bộ dữ liệu ảnh ban đêm Sentinel-2, thu nhận trong chiến dịch Night-Time thực hiện tháng 12/2025. Bộ dữ liệu gồm 56 cảnh chụp ban đêm, bao gồm cả sản phẩm theo hình học cảm biến (sensor-geometry) và sản phẩm đã nắn chỉnh trực giao (orthorectified), được phân phối qua danh mục STAC của Copernicus Data Space Ecosystem.
Đặc điểm kỹ thuật và sản phẩm được phát hành
Đây là một thử nghiệm đáng chú ý về mặt công nghệ: Sentinel-2 vốn được thiết kế là vệ tinh quang học đa phổ chụp ban ngày (13 kênh phổ, độ phân giải 10–60 m, dựa trên ánh sáng mặt trời phản xạ). Việc chủ động thu ảnh ban đêm khai thác giới hạn độ nhạy của cảm biến MSI để ghi nhận các nguồn phát sáng nhân tạo (đô thị, giàn khoan, tàu cá, cháy rừng, phun trào núi lửa) – mở rộng phạm vi ứng dụng của một hệ thống đã có sẵn trên quỹ đạo mà không cần phóng vệ tinh mới.
Việc phát hành cả sản phẩm sensor-geometry lẫn orthorectified cho phép cộng đồng nghiên cứu vừa thử nghiệm các kỹ thuật hiệu chỉnh hình học/phổ riêng, vừa sử dụng ngay sản phẩm chuẩn hóa cho phân tích ánh sáng ban đêm (night lights) – lĩnh vực lâu nay phụ thuộc chủ yếu vào dữ liệu VIIRS DNB độ phân giải thô (~750 m). Ảnh ban đêm ở độ phân giải lớp Sentinel-2 hứa hẹn nâng tầm các nghiên cứu kinh tế – xã hội từ không gian, giám sát đô thị hóa và phát hiện hoạt động hàng hải ban đêm.
Cùng tuần, Copernicus Data Space Ecosystem tiếp tục bổ sung nhiều tính năng mới (các bản cập nhật ngày 08–10/06/2026) và dữ liệu mới từ Dịch vụ Giám sát Đất Copernicus, cho thấy nhịp phát triển hạ tầng dữ liệu mở rất nhanh của châu Âu.
Tiềm năng ứng dụng trong nghiên cứu viễn thám
Bộ dữ liệu ban đêm Sentinel-2 mở hướng nghiên cứu mới cho cộng đồng quang học – viễn thám: phân tích ánh sáng đêm độ phân giải cao, hiệu chỉnh chéo với VIIRS, phát hiện tàu cá hoạt động ban đêm trên Biển Đông, hay đánh giá nhanh mất điện sau thiên tai. Đây cũng là ví dụ điển hình về việc tăng thêm giá trị khoa học từ hạ tầng vệ tinh hiện hữu thông qua chiến dịch thu chụp sáng tạo.
Nguồn: dataspace.copernicus
ICESat-2 mở ra hướng quan trắc đại dương ba chiều bằng LiDAR đếm photon
Thông tin chính
Ngày 26/3/2026, tạp chí Journal of Remote Sensing xuất bản một bài tổng quan của Peng và nnk, (2026) hệ thống hóa các nghiên cứu về ICESat-2, phân tích thuật toán xử lý photon, ứng dụng trong hải dương học, khả năng tích hợp đa cảm biến, và triển vọng của LiDAR đại dương thế hệ mới.
Khác với LiDAR truyền thống ghi nhận toàn bộ dạng sóng phản hồi (full-waveform) và đòi hỏi năng lượng xung laser lớn, LiDAR đếm photon ATLAS sử dụng đầu thu siêu nhạy có khả năng ghi nhận từng photon đơn lẻ quay về. Nhờ vậy, hệ thống có thể hoạt động với laser công suất thấp, tần số xung rất cao, cho mật độ điểm đo dày đặc từ quỹ đạo hoặc từ máy bay – nguyên lý đã được chứng minh trên vệ tinh ICESat-2 (thiết bị ATLAS) của NASA và nay đang được tinh chỉnh cho ứng dụng đo sâu ven biển, nơi photon xanh lục có thể xuyên qua cột nước tới đáy biển nông.
Tuy nhiên bài báo cũng nhấn mạnh rằng giá trị khoa học của ICESat-2 không chỉ đến từ phần cứng ATLAS mà từ sự kết hợp giữa cảm biến, dữ liệu, thuật toán và hạ tầng tính toán. Từ đó ứng dụng được vào trong các bài toán: lập bản đồ độ sâu vùng nước nông, quan sát tính chất quang học theo chiều sâu, sinh thái và sinh địa hóa biển, và không chỉ vậy các tác giả nhắc tới giá trị cốt lõi về việc tích hợp dữ liệu đa cảm biến khi sử dụng dữ liệu ICESat-2 với các hệ thống khác, thay vì sử dụng độc lập như kết hợp với Sentinel-2 và ảnh đa phổ; hay kết hợp với MODIS, Sentinel-3 và PACE; kết hợp với CALIOP và SWOT.
Tương lai của LiDAR đại dương từ không gian
Bài tổng hợp đặt ICESat-2 trong tiến trình phát triển lâu dài của công nghệ LiDAR vệ tinh, bắt đầu từ CALIOP với việc chứng minh rằng một hệ thống LiDAR khí quyển cũng có thể thu nhận tín hiệu từ dưới bề mặt đại dương, tiếp đến là ICESat-2 đưa công nghệ LiDAR đếm photon và khả năng lấy mẫu ở độ phân giải cao vào hoạt động thực tế. Trên nền tảng đó, các sứ mệnh như EarthCARE và Daqi-1 tiếp tục phát triển LiDAR có độ phân giải phổ cao, trong khi những hệ thống chuyên biệt hơn như CALIGOLA, LUCE và Guanlan được định hướng tối ưu ngay từ khâu thiết kế cho nhiệm vụ quan trắc đại dương. Các hệ thống tương lai được kỳ vọng sẽ tích hợp nhiều bước sóng, phép đo phân cực, tín hiệu huỳnh quang và khả năng phân giải phổ cao, qua đó hỗ trợ phân biệt tốt hơn các thành phần hữu cơ, vô cơ và bọt khí trong nước, đồng thời cải thiện độ phủ không gian và tần suất quan sát. Mục tiêu cuối cùng là xây dựng một hệ thống quan sát Trái Đất ba chiều và tích hợp, trong đó khí quyển, bề mặt và các cấu trúc dưới bề mặt được theo dõi như những thành phần liên kết chặt chẽ của cùng một hệ thống.
Kết luận
Theo nhóm tác giả, đóng góp lớn nhất của ICESat-2 không phải là thay thế sonar, LiDAR hàng không hay vệ tinh quang học, mà là trở thành một công cụ đo mặt cắt có độ chính xác cao và một chuẩn hiệu chỉnh trên quỹ đạo.
ICESat-2 có ba vai trò nổi bật:
- Đo trực tiếp: cung cấp độ cao, độ sâu và mặt cắt photon theo chiều đứng.
- Hiệu chỉnh: cung cấp điểm chuẩn để hiệu chỉnh các mô hình từ Sentinel-2, MODIS, PACE và các cảm biến khác.
- Kết nối: liên kết quan trắc vệ tinh thụ động, LiDAR chủ động và dữ liệu thực địa thành một hệ thống quan sát thống nhất.
