Trong tuần từ ngày 03 đến 09/06/2026, lĩnh vực công nghệ vũ trụ và địa không gian ghi nhận một số sự kiện đáng chú ý. VSGA tổng hợp ba nội dung nổi bật: công ty Phần Lan ICEYE công bố huy động thành công hơn 1 tỷ Euro để mở rộng chòm vệ tinh SAR thương mại; Hệ sinh thái Dữ liệu Copernicus phát hành bộ dữ liệu ảnh ban đêm Sentinel-2 từ chiến dịch chụp tháng 12/2025; và công nghệ LiDAR đếm photon được ghi nhận là bước tiến đáng kể trong quan trắc đại dương và đo độ sâu đáy biển ven bờ.
ICEYE huy động hơn 1 tỷ Euro mở rộng hệ thống vệ tinh SAR, nâng định giá lên 10,5 tỷ Euro
Ngày 09/06/2026, công ty Phần Lan ICEYE – nhà vận hành chòm vệ tinh SAR thương mại lớn nhất thế giới – công bố huy động thành công hơn 1 tỷ Euro vốn mới, nâng định giá công ty lên 10,5 tỷ Euro.
Nguồn vốn sẽ được dùng để mở rộng năng lực sản xuất vệ tinh và củng cố vị thế trong thị trường quốc phòng – tình báo. Nhà nước Phần Lan, thông qua Finnish Industry Investment và Solidium, là cổ đông quan trọng; ICEYE trở thành công ty công nghệ tăng trưởng thứ ba của Phần Lan vượt mốc định giá 10 tỷ Euro, sau Oura và Supercell.
Công nghệ vi vệ tinh SAR băng X và xu hướng tích hợp AI
ICEYE tiên phong mô hình vi vệ tinh SAR băng X giá rẻ, sản xuất hàng loạt, cho phép chụp ảnh radar độ phân giải tới 25 cm bất kể mây mù và ánh sáng. Các gói giải pháp gần đây của hãng cho thấy xu hướng tích hợp sâu AI: hợp đồng với Không quân Hoàng gia Hà Lan bao gồm bốn vệ tinh SAR độ phân giải 25 cm, trạm mặt đất nội địa và một trung tâm phân tích tình báo ảnh tự hành, vận hành bằng AI (AI-driven imagery intelligence hub).
Trước đó, tháng 12/2025, liên danh ICEYE – Rheinmetall đã giành hợp đồng gần 2 tỷ USD xây dựng mạng vệ tinh SAR cho quân đội Đức nhằm bảo vệ ‘Lữ đoàn Litva’ và sườn phía Đông NATO. Chuỗi sự kiện này phản ánh làn sóng đầu tư mạnh vào năng lực quan sát radar có chủ quyền (sovereign SAR) tại châu Âu, trong đó dữ liệu SAR kết hợp xử lý AI tại biên (edge) trở thành cấu phần chuẩn của các hệ thống ISR hiện đại.
Ý nghĩa với thị trường viễn thám và dữ liệu mở
Vòng gọi vốn kỷ lục của ICEYE xác nhận SAR thương mại kết hợp AI đã trở thành một trong những phân khúc tăng trưởng nổi bật của kinh tế vũ trụ. Đối với cộng đồng viễn thám, điều này đồng nghĩa nguồn cung ảnh SAR độ phân giải rất cao (dưới 0,5 m) ngày càng dồi dào, chu kỳ chụp lại ngắn, mở ra ứng dụng giám sát thiên tai, hàng hải và hạ tầng gần thời gian thực – đồng thời đặt ra câu hỏi về cân bằng giữa thị trường thương mại và dữ liệu mở (như NISAR, Sentinel-1).
Nguồn: ground.news
Copernicus công bố bộ dữ liệu ảnh quang học ban đêm vệ tinh Sentinel-2
Ngày 03/06/2026, Hệ sinh thái Dữ liệu Copernicus (Copernicus Data Space Ecosystem) công bố bộ dữ liệu ảnh ban đêm Sentinel-2, thu nhận trong chiến dịch Night-Time thực hiện tháng 12/2025. Bộ dữ liệu gồm 56 cảnh chụp ban đêm, bao gồm cả sản phẩm theo hình học cảm biến (sensor-geometry) và sản phẩm đã nắn chỉnh trực giao (orthorectified), được phân phối qua danh mục STAC của Copernicus Data Space Ecosystem.
Đặc điểm kỹ thuật và sản phẩm được phát hành
Đây là một thử nghiệm đáng chú ý về mặt công nghệ: Sentinel-2 vốn được thiết kế là vệ tinh quang học đa phổ chụp ban ngày (13 kênh phổ, độ phân giải 10–60 m, dựa trên ánh sáng mặt trời phản xạ). Việc chủ động thu ảnh ban đêm khai thác giới hạn độ nhạy của cảm biến MSI để ghi nhận các nguồn phát sáng nhân tạo (đô thị, giàn khoan, tàu cá, cháy rừng, phun trào núi lửa) – mở rộng phạm vi ứng dụng của một hệ thống đã có sẵn trên quỹ đạo mà không cần phóng vệ tinh mới.
Việc phát hành cả sản phẩm sensor-geometry lẫn orthorectified cho phép cộng đồng nghiên cứu vừa thử nghiệm các kỹ thuật hiệu chỉnh hình học/phổ riêng, vừa sử dụng ngay sản phẩm chuẩn hóa cho phân tích ánh sáng ban đêm (night lights) – lĩnh vực lâu nay phụ thuộc chủ yếu vào dữ liệu VIIRS DNB độ phân giải thô (~750 m). Ảnh ban đêm ở độ phân giải lớp Sentinel-2 hứa hẹn nâng tầm các nghiên cứu kinh tế – xã hội từ không gian, giám sát đô thị hóa và phát hiện hoạt động hàng hải ban đêm.
Cùng tuần, Copernicus Data Space Ecosystem tiếp tục bổ sung nhiều tính năng mới (các bản cập nhật ngày 08–10/06/2026) và dữ liệu mới từ Dịch vụ Giám sát Đất Copernicus, cho thấy nhịp phát triển hạ tầng dữ liệu mở rất nhanh của châu Âu.
Tiềm năng ứng dụng trong nghiên cứu viễn thám
Bộ dữ liệu ban đêm Sentinel-2 mở hướng nghiên cứu mới cho cộng đồng quang học – viễn thám: phân tích ánh sáng đêm độ phân giải cao, hiệu chỉnh chéo với VIIRS, phát hiện tàu cá hoạt động ban đêm trên Biển Đông, hay đánh giá nhanh mất điện sau thiên tai. Đây cũng là ví dụ điển hình về việc tăng thêm giá trị khoa học từ hạ tầng vệ tinh hiện hữu thông qua chiến dịch thu chụp sáng tạo.
Nguồn: dataspace.copernicus
LiDAR đếm Photon mở ra hướng mới trong quan trắc đại dương và đo sâu ven biển
Trong tuần đầu tháng 6/2026, Newswise và các kênh khoa học đưa tin về việc công nghệ LiDAR đếm photon (photon-counting lidar) đang làm thay đổi căn bản lĩnh vực quan trắc đại dương. Công nghệ này cho phép đo độ sâu (bathymetry) chính xác hơn và lập bản đồ các đối tượng ngầm dưới nước với mức chi tiết chưa từng có.
Nguyên lý hoạt động và ưu điểm so với LiDAR truyền thống
Khác với LiDAR truyền thống ghi nhận toàn bộ dạng sóng phản hồi (full-waveform) và đòi hỏi năng lượng xung laser lớn, LiDAR đếm photon sử dụng đầu thu siêu nhạy có khả năng ghi nhận từng photon đơn lẻ quay về. Nhờ vậy, hệ thống có thể hoạt động với laser công suất thấp, tần số xung rất cao, cho mật độ điểm đo dày đặc từ quỹ đạo hoặc từ máy bay – nguyên lý đã được chứng minh trên vệ tinh ICESat-2 (thiết bị ATLAS) của NASA và nay đang được tinh chỉnh cho ứng dụng đo sâu ven biển, nơi photon xanh lục có thể xuyên qua cột nước tới đáy biển nông.
Cùng dòng tin, Đại học North Carolina Wilmington (UNCW) được ghi nhận đang hợp tác với Cơ quan Thám hiểm Hàng không Vũ trụ Nhật Bản (JAXA) về các nhiệm vụ vệ tinh tiên tiến, gợi mở các năng lực quan sát Trái Đất độ phân giải cao trong tương lai. Các tổng quan công nghệ đầu tháng 6/2026 cũng xếp photon-counting lidar cùng với tích hợp AI/ML trong phân tích tự động và chòm vệ tinh thu nhỏ (smallsat constellations) vào nhóm tiến bộ then chốt của viễn thám hiện nay.
Về ứng dụng, đo sâu bằng LiDAR vệ tinh/máy bay giúp lấp khoảng trống dữ liệu địa hình đáy biển ven bờ – nơi tàu đo đạc khó tiếp cận – phục vụ hải đồ, mô hình ngập lụt ven biển, giám sát rạn san hô và quy hoạch điện gió ngoài khơi.
Ứng dụng tiềm năng cho Việt Nam và khu vực ven biển
Với đường bờ biển dài hơn 3.260 km, Việt Nam là khu vực có tiềm năng ứng dụng trực tiếp nếu dữ liệu bathymetry từ photon-counting lidar trở nên phổ biến: từ cập nhật hải đồ vùng nước nông, đánh giá xói lở bờ biển, tới hỗ trợ quy hoạch không gian biển. Kết hợp LiDAR đếm photon với ảnh quang học đa phổ (satellite-derived bathymetry) và AI là hướng nghiên cứu tiềm năng cho các nhóm nghiên cứu trong nước.
Nguồn: tibbsforge.com
