VSGA tổng hợp ba sự kiện đáng chú ý trong lĩnh vực công nghệ vệ tinh từ 20-27/08/2026: Startup StarRF (Trung Quốc) hoàn tất vòng gọi vốn mới cho chùm vệ tinh tình báo tín hiệu vô tuyến (SIGINT) trên quỹ đạo thấp. Rocket Lab phóng thành công vệ tinh radar SAR SUSANOO-II cho công ty iQPS (Nhật Bản). Trung Quốc hoãn vô thời hạn sứ mệnh Chang’e 7 thám hiểm cực nam Mặt Trăng do thời tiết xấu.

StarRF – Startup tình báo tín hiệu vô tuyến của Trung Quốc khép lại vòng gọi vốn mới

Một startup công nghệ vệ tinh của Trung Quốc có tên gọi là StarRF vừa chính thức công bố hoàn tất vòng gọi vốn mới trị giá hàng chục triệu nhân dân tệ nhằm đẩy nhanh tiến độ chế tạo, thử nghiệm và triển khai chùm vệ tinh định vị và thu thập tình báo tín hiệu vô tuyến (Signal Intelligence/SIGINT) trên quỹ đạo Trái Đất thấp (LEO). Nguồn vốn huy động được từ các quỹ đầu tư tư nhân và tổ chức tài chính chuyên về công nghệ vũ trụ sẽ được phân bổ trực tiếp cho công tác nghiên cứu phát triển (R&D) các tải trọng (payload) cảm biến vô tuyến thế hệ mới, xây dựng hạ tầng xử lý tín hiệu số mặt đất và mở rộng quy mô sản xuất hàng loạt vệ tinh nhỏ.

Mô hình kinh doanh này đặt StarRF vào cùng phân khúc thương mại với các công ty của Mỹ và châu Âu như HawkEye 360 Azalea của BAE. Các công ty này vận hành những chòm vệ tinh có khả năng phát hiện và tam giác hóa nguồn phát radio frequency (RF), phục vụ nhiều ứng dụng, từ nhận thức tình huống trên biển (Maritime Domain Awareness – MDA) đến phát hiện gây nhiễu GPS.

f877f8 fe86d8537411429685a8dcef3957bd8dmv2 e1788514014143
Hình 1. Phương pháp định vị nguồn phát bằng 3 vệ tinh (Nguồn: AmiNext)

Về mặt kỹ thuật, hệ thống vệ tinh của StarRF sẽ tập trung vào việc phát hiện, phân tích và xác định vị trí chính xác của các nguồn phát tín hiệu vô tuyến trên bề mặt Trái Đất cũng như trong không gian. Tải trọng vô tuyến của StarRF ứng dụng các thuật toán đo chênh lệch thời gian xuất hiện tín hiệu (TDOA – Time Difference of Arrival) và chênh lệch tần số do hiệu ứng Doppler (FDOA – Frequency Difference of Arrival) giữa các vệ tinh trong cùng một chùm để xác định tọa độ nguồn phát với độ chính xác cao. Khác với các hệ thống viễn thám quang học hay radar khẩu độ tổng hợp (SAR) vốn bị hạn chế bởi mây che, bóng tối hoặc điều kiện thời tiết, công nghệ giám sát RF có khả năng hoạt động liên tục 24/7 dưới mọi điều kiện thời tiết để thu thập các tín hiệu từ hệ thống định vị hàng hải (AIS), giám sát hàng không (ADS-B), tín hiệu radar mặt đất/mặt nước, cũng như các nguồn nhiễu sóng điện từ.

Sự phát triển của các startup thương mại trong lĩnh vực tình báo tín hiệu vô tuyến (RF SIGINT), như StarRF, cho thấy xu hướng dịch chuyển đáng chú ý của công nghệ SIGINT tại Trung Quốc: từ một lĩnh vực vốn chủ yếu phục vụ mục đích quân sự sang mô hình kết hợp giữa ứng dụng quân sự và thương mại.

Đối với hoạt động nghiên cứu, xu hướng này mở ra cơ hội tiếp cận các nguồn dữ liệu RF thu từ vệ tinh đa dạng hơn, bên cạnh các nhà cung cấp truyền thống từ phương Tây. Nguồn dữ liệu này có thể hỗ trợ nghiên cứu và phát triển các bài toán như xử lý tín hiệu số, tối ưu hóa thuật toán định vị dựa trên TDOA/FDOA, cũng như xây dựng các hệ thống thu thập, phân tích và giám sát phổ tần vô tuyến quy mô lớn.

Nguồn: spacenews.com

Rocket Lab phóng thành công vệ tinh quan sát Trái đất tư nhân của Nhật Bản lên Quỹ đạo

Ngày 20/08/2026, Rocket Lab đã phóng thành công một vệ tinh quan sát Trái Đất của công ty Nhật Bản iQPS lên quỹ đạo thấp Trái Đất (LEO) bằng tên lửa Electron. Nhiệm vụ được đặt tên là “The Lightning God Defends”, mang theo vệ tinh radar SUSANOO-II, được đặt tên theo vị thần sấm sét trong thần thoại Nhật Bản. Đây là lần phóng thứ 9 của Rocket Lab dành cho iQPS.

hJS6zDr8MpVsVJ6yYyGLv3 970 80.png
Hình 2. Tên lửa của Rocket Lab, mang theo vệ tinh SUSANOO-II, phóng tại New Zealand lúc 09:04 (giờ địa phương)

SUSANOO-II là một vệ tinh sử dụng công nghệ Synthetic Aperture Radar (SAR). Khác với vệ tinh quang học truyền thống phụ thuộc vào ánh sáng Mặt Trời và điều kiện thời tiết, SAR có khả năng thu nhận ảnh cả ngày lẫn đêm và xuyên qua lớp mây. Vệ tinh này sẽ trở thành một phần trong chòm sao gồm 36 vệ tinh SAR mà iQPS đang phát triển tại tầng LEO. Mục tiêu của mạng lưới là cung cấp dữ liệu ảnh radar có độ phân giải cao với thời gian cập nhật gần thời gian thực cho người dùng trên toàn cầu. Việc liên tục bổ sung các vệ tinh mới sẽ giúp tăng tần suất quan sát cùng một khu vực và cải thiện khả năng theo dõi các hiện tượng hoặc mục tiêu thay đổi theo thời gian.

Việc phóng SUSANOO-II cho thấy xu hướng phát triển mạnh của các chùm vệ tinh SAR thương mại cỡ nhỏ. Khi hoàn thiện chòm sao 36 vệ tinh, iQPS có thể tăng đáng kể khả năng tái quan sát, cung cấp dữ liệu nhanh hơn và hỗ trợ giám sát liên tục trên phạm vi toàn cầu.

Về mặt thương mại, việc Rocket Lab thực hiện lần phóng thứ 9 cho iQPS cho thấy nhu cầu ngày càng tăng đối với các dịch vụ phóng chuyên biệt (dedicated launch) dành cho vệ tinh nhỏ và chùm vệ tinh. Mô hình này cho phép doanh nghiệp triển khai vệ tinh theo tiến độ riêng, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào các chuyến phóng rideshare, qua đó hỗ trợ việc xây dựng và mở rộng chòm sao một cách linh hoạt hơn.

Nguồn: www.space.com

Hoãn sự kiện phóng lịch sử Chang’e 7 của Trung Quốc tới Cực nam Mặt trăng do tình hình thời tiết xấu

Trung Quốc đã hoãn vô thời hạn vụ phóng sứ mệnh thám hiểm Mặt Trăng Chang’e 7 do điều kiện thời tiết xấu gần khu vực phóng. Ban đầu, sứ mệnh dự kiến được phóng từ Trung tâm phóng vệ tinh Wenchang trên đảo Hải Nam vào ngày 23/08/2026, sau đó được lùi sang ngày 24/08, nhưng sự hình thành và phát triển của áp thấp nhiệt đới Narra ở Vịnh Bắc Bộ đã khiến điều kiện phóng không còn bảo đảm. Theo thông tin từ truyền thông nhà nước Trung Quốc, sau khi đánh giá các yếu tố an toàn và độ tin cậy, giới chức Trung Quốc kết luận rằng Chang’e 7 không thể được triển khai trong lịch phóng dự kiến của năm 2026; và hiện chưa có ngày phóng mới chính thức.

AYaggeyx6pzsQeydKm4PvC 650 80.jpg
Hình 3. Tàu thám hiểm Mặt Trăng Chang’e 7 và tên lửa Long March 5 của Trung Quốc được chuyển đến bệ phóng tại Trung tâm Phóng Tàu vũ trụ Wenchang tại đảo Hải Nam vào ngày 19/08/2026

Việc phóng tàu Chang’e 7 đòi hỏi Trái đất và Mặt Trăng phải nằm thẳng hàng theo một khoảng cách nhất định, vì vậy nó không thể diễn ra ngay sau khi bầu trời quang đãng. Chính yêu cầu về quỹ đạo và điều kiện chiếu sáng khiến lịch phóng trở nên phức tạp và có thể dẫn đến sự trì hoãn kéo dài.

Chang’e 7 được xem là một trong những sứ mệnh tham vọng nhất trong chương trình thám hiểm Mặt Trăng của Trung Quốc. Mục tiêu chính là thám hiểm khu vực cực nam Mặt Trăng, trong đó khu vực vành miệng hố Shackleton Crater được xem là địa điểm đáp xuống tiềm năng. Khu vực này đặc biệt quan trọng vì các hố va chạm luôn nằm trong bóng tối có thể chứa lượng lớn băng nước.  Đây là một nguồn tài nguyên có thể đóng vai trò quan trọng đối với các căn cứ có người sinh sống và hoạt động lâu dài trên Mặt Trăng trong tương lai. Sứ mệnh này cũng là một bước trong lộ trình rộng lớn hơn của Trung Quốc hướng tới đưa con người lên Mặt Trăng vào khoảng năm 2030 và xây dựng cơ sở nghiên cứu tại khu vực cực nam.

Việc lùi lịch phóng này cho thấy thời tiết xấu có thể gây tác động dây chuyền, khiến một sứ mệnh phải trì hoãn không chỉ vài ngày mà có thể nhiều tháng hoặc lâu hơn.

Nhiệm vụ Chang’e 7 cũng phản ánh sự cạnh tranh ngày càng rõ nét trong việc thăm dò cực nam Mặt Trăng giữa các cường quốc không gian. Thành công của nhiệm vụ sẽ củng cố chương trình thám hiểm Mặt Trăng của Trung Quốc, đồng thời cũng củng cố vị thế của Trung Quốc trong hoạt động khai thác vũ trụ.

Nguồn: www.space.com